Özellikle son iki yıllık süreçte yargı bağımsızlığının tamamen ortadan kalktığı Türkiye’de, yaklaşık 4.500 yargıç ve savcı meslekten atıldı, binlercesi tutuklandı, bir kısmı sürüldü.
Gözaltına alınan hakim ve savcılar hem gözaltı sürecinde hem de cezaevlerinde türlü eziyetlere maruz bırakıldılar. Ters kelepçeleme, hakaret, tehdit, kötü muamele, tek kişilik odalarda tecrit aktında tutma, sağlık hakkından yararlandırmama, malvarlıklarına el koyma, avukatlarıyla ve yakınlarıyla görüştürmeme gibi.
Onurlarıyla görevlerini yaparken, bir gecede hukuksuzca “terörist” ilan edilen yargıç ve savcıların bazıları, uygulanan maddi ve manevi baskıya dayanamayarak hayatlarını kaybetti.
Seyfettin Yiğit
Bu süreçte ilk ölüm haberi 16 Eylül 2016’da Bursa’dan geldi. Tutuklu Cumhuriyet savcısı Seyfettin Yiğit, resmi açıklamaya göre, cezaevi tuvaletinde kendini iple asarak intihar etti. Ailesi, Yiğit’in intihar etmediğini, geçmişte yaptığı soruşturmalar nedeniyle öldürülerek susturulduğunu iddia etti. (1)
Mehmet Tosun
CHP Tunceli Eski Milletvekili Hüseyin Aygün’ün twitter hesabında duyurduğu bir diğer acı olay, Hakim Mehmet Tosun’un vefatıydı. Danıştay’da tetkik hakimi olan ve gözaltına alındığında bir aylık evli olan Tosun’un ‘immun sistemi’nde problem vardı. Tosun’un 2 yıldır tedavi gördüğü, hastalığının seyrinin ihraç edilmesinden sonra olumsuz yönde değiştiği belirtildi. Adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasından bir süre sonra Hakim Tosun hastanede hayatını kaybetti. (2)
Mustafa Erdoğan
Yargıtay üyesi yüksek hâkim Mustafa Erdoğan ise, 2016 Aralık ayında memleketi Antalya’da beyin tümörü teşhisi ile hastaneye yatırıldı. Burada beyin ameliyatı olan Erdoğan, hakkında daha önce çıkarılan yakalama emri nedeniyle hastanede polis nezaretinde tedavi gördü. Erdoğan’ın mal varlığına, maaşına ve banka hesaplarına da tedbir konuldu. Ameliyatın ardından Antalya 3. Sulh Ceza Mahkemesi tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden tutuklanan hakim Erdoğan, bulunduğu hastanenin tutuklu koğuşunda vücudunun yarısı felçli halde 6 ay tutuldu. Tutuklandığı günden itibaren tahliye talepleri reddedilen Erdoğan’ın ailesi ile görüşmek için yaptığı başvurular da reddedildi. Erdoğan’ın avukatı sağlık sorunları gerekçesiyle serbest bırakılması için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Mahkeme başvuruyu, “Tutuklunun herhangi bir tehlike altında olmadığı” gerekçesiyle reddetti. 2017 yılı Ağustos ayında hastalığında ilerleme yaşanan Erdoğan yoğun bakıma alındı. Burada da ailesi ile görüşmesine izin verilmeyen Erdoğan, ancak bilinci kapandıktan sonra tahliye edildi. Bilinci kapalı bir şekilde yoğun bakımda yaşam mücadelesi veren hakim Erdoğan, dördüncü günün sonunda yaşamını yitirdi. (3)
Teoman Gökçe
HSYK 1. Dairesi eski üyesi Teoman Gökçe de, 15 Temmuz darbe girişimin ardından terörizm bahanesiyle tutuklanan hakimlerden biriydi. Gökçe, Erdoğan hükümeti üyelerinin adının karıştığı 17/25 Aralık yolsuzluk soruşturmalarında soruşturma savcılarının görevden el çektirilmesine karşı çıkmasıyla tanınıyordu. Sincan Cezaevi’nde sürekli hakaret ve psikolojik işkenceye maruz kaldığı iddia edilen Gökçe’nin bu süre zarfında 6 ay aralıkla anne ve babası da vefat etti. Yaklaşık 2 yıldır tek kişilik tecrit odasında tutuklu olarak bulunan Teoman Gökçe’nin hücresinde kalp krizi geçirdiğinin anlaşılması üzerine hücresine komşu olan diğer tutukluların görevlileri çağırdığı ancak çağrılara çok geç cevap verildiği iddia edildi. Cezaevi yönetimince Teoman Gökçe’nin kalp krizi sonucu vefat ettiği duyuruldu. (4)
Abuzer Kara
İstanbul Asliye Ceza Mahkemesi yargıcı iken, 11 Ekim 2017’de talebi olmaksızın ve teamüllere aykırı olarak Ordu’ya sürülen Yargıç Abuzer Kara kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. Hakim Kara hakkında, dönemin Adalet Bakanı ile Başbakan Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen bir telefon kaydı da basına düşmüştü. İstanbul Barosu eski Başkank Avukat Turgut Kazan, hakim Kara’nın vefatının ardından yaptığı açıklamada “Medyaya yansıyan haberler unutulmadı. Başbakan [Erdoğan] önem verdiği bir davanın nasıl beraatle sonuçlandığını soruyordu. Adalet Bakanı da yargıcın Alevi olduğunu söylüyordu. İşte o yargıç Abuzer Kara’ydı. Bu nedenle, bilinen ceza yöntemi kaçınılmaz oldu. Ordu’ya sürüldü. Ailesi İstanbul’da, kendisi orda, stres dolu bir yaşam ölümle sonuçlandı” dedi. (5)
Adalet Betül Çağdır
İngilizce öğretmeni olan Adalet Betül Çağdır ise darbe girişimi sonrası mesleğinden ihraç edilen ve hakkında tutuklama emri çıkarılan bir hakim eşiydi. İhraç edilen tüm hakim savcı ailelerinde olduğu gibi banka hesaplarına ve tüm malvarlıklarına tedbir koyuldu. İki çocuk annesi Çağdır, bu süre zarfında ciddi psiklojik bunalıma girdi. Ve darbe girişiminden 1,5 yıl sonra İstanbul’da, yaşadığı 9. kattaki dairesinin penceresinden atlayarak intihar etti. (6)
İlhan Ataman
Türkiye’nin önde gelen insan hakları savunucusu Ömer Faruk Gergerlioğlu, 19 Aralık 2018’de bir tweet paylaştı ve Yargıtay üyesi İbrahim Tufan Ataman’ın tahliye taleplerinin 2,5 yıl boyunca reddedildiğini söyledi. Ataman, kanser olan karısının ağır hastalık ve ölümün eşiğinde olduğunu söyleyerek hapisten tahliye edilmesini istedi.
Tahliye talebi ancak hasta eşi bilincini kaybettikten sonra kabul edildi. 13 Aralık 2018’de tahliye olan İbrahim Tufan Ataman’ın eşi İlhan Ataman 19 Aralık 2018’de vefat etti.
Gergerlioğlu, dramı sosyal medya hesabında şöyle paylaştı:
“Ölüm döşeğinde tahliye… Tutuklanan Yargıtay üyesi İbrahim Tufan ATAMAN’ın eşi İlhan ATAMAN dün vefat etti. Karısı ağır hasta olmasına rağmen aylardır serbest bırakılmamıştı. Bilincini kaybettikten ve yoğun bakımdan alındıktan sonra serbest bırakıldı, ancak çok geçti. ”(7)
Firdevs Pekgüzel
Eski Cumhuriyet Savcısı Mehmet Ali Pekgüzel’in eşi Firdevs Pekgüzel, cezaevinde olan eşini ziyarete giderken geçirdiği trafik kazasında vefat etti. Üzücü olay milletvekili ve insan hakları savunucusu Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun 6 Mayıs 2019’da attığı tweet ile duyuruldu. (8)
Fatih Canik’in Oğlu
Hakim Fatih Canik Kahramanmaraş cezaevinde tutuklu, ailesi ise Afyon ilinde yaşıyordu. Canik ailesi her cezaevi ziyareti için 1500 km’lik (tek yön 750 km) bir yolculuk yapmak zorunda idi. Bir kez daha Afyon’dan Kahramanmaraş’a doğru açık bir ziyarete katılmak üzere yola çıktılar. Ancak, Göksun ile Kahramanmaraş şehir merkezi arasında bir kaza geçirdiler ve kazada Hakim Canik’in beş yaşındaki oğlu vefat etti. (9)
Davut Atak’ın Annesi
Sivas cezaevinde tutuklu bulunan hakim Davut Atak’ın ailesi onu ziyarete gidiyordu. Sivas-Ankara yolu üzerinde bulunan Yıldızeli İlçesi Yavu köyü yakınlarında, sürücü direksiyon kontrolünü kaybetti ve araç karayolunun dışına savruldu. Kazada, Hakim Davut Atak’ın annesi Fadime Atak öldü ve babası yoğun bakıma alındı. Kazada ayrıca Aslı Oktar, Ahmet Ergül, Ahsen Gül, Sevde Gül Atak ve şoför yaralandı. (10)
Ahmet Demiryürek’in Kardeşi
Tutuklu İstanbul Eski Cumhuriyet Savcısı Ahmet Demiryürek’in kardeşi, Savcı Demiryürek’i ziyaret için Silivri Cezaevi’ne giderken geçirdiği trafik kazasında vefat etti. (11)
Hakan Oruç’un Oğlu
Eski Ankara Hakimi Hakan Oruç, 13. Ankara Ceza Mahkemesi üyesi iken, Başbakan Erdoğan’ın telefon hattını usulsüz bir şekilde dinledikleri iddiasıyla tutuklu bulunan bazı polis memurlarının tutukluluklarının kaldırılmasına yönelik yaptığı itirazı kabul etti. Kararından kısa bir süre sonra, hükümete bağımlı Hakimler ve Savcılar Kurulu, yerlerinden edileceklerin listesine ayrıca Hakim Oruç adını da ekledi. HSYK, aleyhinde soruşturma da başlattı; çünkü Oruç silah yüklü olarak Adana’da bulunan kamyonlarla ilgili olarak Genelkurmay Başkanlığı’nca yapılan adli talepleri kabul etmişti. Hakim Oruç, görev yerinin değiştirildiği ve Ankara’dan gönderildiği bu zor günlerde oğlunu kaybetti. Oğlu İlhan Oruç, üniversiteye giriş sınavına hazırlanıyordu. Sınav tarihinden kısa bir zaman önce gelen babasına ilişkin görev yeri değişikliği okulundan ayrılması ve sınava hazırlığının bölünmesine ve bunun sonucunda derin bir strese neden oldu. 11 Mart 2016’da kalp krizi geçirdi ve maalesef vefat etti. 16 Temmuz sabahı, gözaltına alınan hukukçular arasında Hakan Oruç da vardı. Karısı işinden kovuldu. O gün kendisi tutuklandı. Yargıç Oruç’un gözaltına alınmasından birkaç ay önce 18 yaşındaki oğullarının kaybı ile başlayan Oruç ailesinin sorunları hala devam etmekte. (12)
Kaynaklar:
3. https://www.cumhuriyet.com.tr
7. https://twitter.com/gergerliogluof
8. https://twitter.com/gergerliogluof
9-10-11-12. http://www.platformpj.org