<\/p>\n
HSYK 1. Dairesi eski \u00fcyesi hakim Teoman G\u00f6k\u00e7e hen\u00fcz 49 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Tutuklu bulundu\u011fu cezaevinde kalp krizi ge\u00e7irerek \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131kland\u0131. T\u00fcrkiye’de muhalifleri tasfiye arac\u0131 haline getirilen yarg\u0131 taraf\u0131ndan haks\u0131z bir \u015fekilde tutuklanan G\u00f6k\u00e7e, 20 ay\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir tek ki\u015filik tecrit odas\u0131nda tutuluyordu. Ba\u011f\u0131ms\u0131z habercili\u011fin ve yarg\u0131n\u0131n dibe vurdu\u011fu T\u00fcrkiye’de, G\u00f6k\u00e7e’nin ger\u00e7ek \u00f6l\u00fcm nedenini \u00f6\u011frenmek olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, orta ya\u015fl\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve iktidara muhalif kimli\u011fiyle bilinen bir insan\u0131n cezaevindeki \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u015f\u00fcphelenmek gerekir.<\/p>\n
1990 y\u0131l\u0131nda Marmara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi’nden mezun olan Teoman G\u00f6k\u00e7e, 1991 y\u0131l\u0131nda hakim adayl\u0131\u011f\u0131na ba\u015flad\u0131. 1993 y\u0131l\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 olarak g\u00f6reve ba\u015flad\u0131ktan sonra, ter\u00f6r b\u00f6lgeleri de dahil olmak \u00fczere T\u00fcrkiye’nin \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde g\u00f6rev yapt\u0131. Bu arada hukuk doktoras\u0131n\u0131 da tamamlad\u0131. 1999 y\u0131l\u0131nda, i\u015f y\u00fck\u00fc alt\u0131nda adeta bo\u011fulan Yarg\u0131tay’a tetkik hakimi olarak atand\u0131. 11 y\u0131ll\u0131k yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fma temposunun ard\u0131ndan, 2010 y\u0131l\u0131nda HSYK \u00fcyeli\u011fine aday oldu. Toplam 11.900 hakim ve savc\u0131n\u0131n oy kulland\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerde G\u00f6k\u00e7e, meslekta\u015flar\u0131n\u0131n % 50’sinden daha fazlas\u0131n\u0131n oyunu alarak, 6.068 oyla, HSYK \u00fcyesi se\u00e7ildi. G\u00f6k\u00e7e se\u00e7imlerde meslekta\u015flar\u0131 aras\u0131nda olduk\u00e7a pop\u00fclerdi. Nitekim en \u00e7ok oyu alan ikinci ki\u015fi olmu\u015ftu.<\/p>\n
HSYK \u00fcyesi se\u00e7ildikten sonra da, tevazusu ve meslekta\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 tavr\u0131 devam etti. Hakimlik ve savc\u0131l\u0131k mesle\u011finin modern hukuki de\u011ferlere uygun, Avrupa standartlar\u0131nda yerine getirilmesi G\u00f6k\u00e7e’nin temel ilkesiydi. 2010 y\u0131l\u0131ndaki Anayasa de\u011fi\u015fikliklerinden sonra T\u00fcrkiye’de her kurumu daha fazla kontrol etmeye \u00e7al\u0131\u015fan iktidar, yarg\u0131y\u0131 da kontrol alt\u0131na alma \u00e7abas\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. G\u00f6k\u00e7e, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele etti.<\/p>\n
\u0130ktidar\u0131n, Adalet Bakan\u0131 eliyle HSYK’ya yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdahalelere tepki g\u00f6sterek, 11 Haziran 2014 tarihinde HSYK 1. Daire \u00fcyeli\u011finden istifa etti. \u0130stifa a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, Avrupa Birli\u011fi, Avrupa Konseyi normlar\u0131, Venedik Komisyonu kriterlerine vurgu yapan G\u00f6k\u00e7e, iktidar\u0131n 17 Aral\u0131k 2013’te ba\u015flat\u0131lan yolsuzluk ve r\u00fc\u015fvet soru\u015fturmalar\u0131 sonras\u0131nda yasal de\u011fi\u015fiklik ve fiili uygulamalarla kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, hakimlik-savc\u0131l\u0131k teminat\u0131, masumiyet karinesi, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ve kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkelerine ciddi boyutlarda zarar verdi\u011fini belirtti. G\u00f6k\u00e7e’nin istifas\u0131 kamuoyunda olduk\u00e7a ses getirdi. Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmeti, a\u00e7\u0131klamaya tepki g\u00f6sterdi.<\/p>\n
\u0130ktidar, 12 Ekim 2014’te yap\u0131lacak se\u00e7imleri kendisine yak\u0131n yarg\u0131\u00e7 ve savc\u0131lar\u0131n kazanmas\u0131 ve b\u00f6ylelikle yarg\u0131y\u0131 tamamen ele ge\u00e7irme amac\u0131yla Yarg\u0131da Birlik Platformunu (YBP) kurdu. Bunun \u00fczerine Teoman G\u00f6k\u00e7e de, “ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131 ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc” slogan\u0131yla yeniden HSYK \u00fcyeli\u011fine adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. \u0130ktidar\u0131n, hakim savc\u0131 maa\u015flar\u0131na zam vaadi dahil, devlete ait t\u00fcm ara\u00e7lar\u0131 kullanarak manip\u00fcle etti\u011fi se\u00e7imleri YBP adaylar\u0131 kazand\u0131. G\u00f6k\u00e7e, iktidar\u0131n t\u00fcm bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, se\u00e7imi kazanmas\u0131na yetmemekle birlikte 4.797 hakim ve savc\u0131n\u0131n oyunu almay\u0131 ba\u015fard\u0131. Bu se\u00e7imler iktidar\u0131n kendi adaylar\u0131na oy vermediklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc 5.000 civar\u0131nda hakim ve savc\u0131y\u0131 fi\u015fleyerek tasfiye planlar\u0131na ba\u015flamas\u0131n\u0131n da milad\u0131 oldu.<\/p>\n
\u0130ktidar, 15 Temmuz 2016 darbe giri\u015fimini bahane ederek daha \u00f6nceden haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 fi\u015fleme listelerinde isimleri bulunan 2745 hakim ve savc\u0131y\u0131 “darbeye te\u015febb\u00fcs” su\u00e7lamas\u0131yla g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131rd\u0131. Onlardan biri de, Teoman G\u00f6k\u00e7e idi. Tutukland\u0131. Cezaevinde uzun s\u00fcre tecrit alt\u0131nda tutuldu.<\/p>\n
\u0130ktidar\u0131n kara listesinde ad\u0131 ge\u00e7en hakim ve savc\u0131lar\u0131n baz\u0131lar\u0131 g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131rken darp edildiler, arkadan kelep\u00e7elendiler. Adliyelere g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcklerinde, kalabal\u0131klar\u0131n s\u00f6zl\u00fc ve fiili sald\u0131r\u0131lar\u0131na maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Medyada az\u0131l\u0131 darbeci\/katil gibi g\u00f6sterildiler. Mallar\u0131na el konuldu, aileleri maddi imkanlar\u0131ndan, sa\u011fl\u0131k g\u00fcvencelerinden yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131. Tutuklanan bu ki\u015filer i\u00e7in cezaevlerinde ziyaret\u00e7i yasaklar\u0131, mektup ve kitap okuma yasaklar\u0131 getirildi. Y\u0131kanmalar\u0131 i\u00e7in gerekli s\u0131cak su verilmedi. So\u011fuk g\u00fcnlerde \u0131s\u0131tma, s\u0131cak g\u00fcnlerde so\u011futma sistemleri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131. Cezaevi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hakaret ve k\u00f6t\u00fc muamelelerine maruz kald\u0131lar. Kimisi i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n
Hakim Teoman G\u00f6k\u00e7e yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l\u0131n\u0131 b\u00f6ylesi bir ortamda h\u00fccrede ge\u00e7irdi. G\u00f6k\u00e7e’nin anne ve babas\u0131 psikolojik ve fiziksel olarak katlan\u0131lmas\u0131 zor olan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir s\u00fcreci daha fazla kald\u0131ramad\u0131. Her ikisi de 6 ay arayla kalp krizi sonucu vefat ettiler. Bir s\u00fcre sonra da G\u00f6k\u00e7e, tek ba\u015f\u0131na tutuldu\u011fu h\u00fccresinde, anne ve babas\u0131 gibi, kalp krizi ge\u00e7irerek hayata veda etti.<\/p>\n
\u0130nsan haklar\u0131 savunucusu \u00d6mer Faruk Gergerlio\u011flu “Yasalara g\u00f6re bir insan\u0131 20 g\u00fcnden fazla h\u00fccrede tutamazs\u0131n ama binlerce eski hakim, savc\u0131 20 ayd\u0131r h\u00fccrede, kimsenin umurunda de\u011fil, yava\u015f yava\u015f psikolojileri bozulmaya, kalp krizi ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131lar. HUKUK \u0130ST\u0130YORUZ” diyerek G\u00f6k\u00e7e’nin ve hakimlerin 20 ayd\u0131r h\u00fccrede tutulmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi. (1)<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin en eski sek\u00fcler gazetesi Cumhuriyet i\u00e7in 8 Nisan 2018 tarihinde bir yaz\u0131 kaleme alan Emre Kongar da “i\u00e7erdeki hukuk\u00e7ular” ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde, “Ge\u00e7en hafta, biri hapiste, biri s\u00fcrg\u00fcnde (birbirleriyle \u00e7ok farkl\u0131 konumlarda olan) iki yarg\u0131\u00e7 \u00f6ld\u00fc.” diyerek, “Alevi” oldu\u011fu iddias\u0131yla fi\u015flenip s\u00fcrg\u00fcn edildi\u011fi \u015fehirde kalp krizinden vefat eden hakim Abuzer Kara ile darbe bahanesiyle tutuklan\u0131p h\u00fccreye at\u0131lan hakim Teoman G\u00f6k\u00e7e’nin h\u00fccresinde \u00f6l\u00fcmlerine de\u011finerek, “hukuk devleti, adalet ve demokrasi” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131. (2)<\/p>\n
G\u00f6k\u00e7e’nin \u00f6l\u00fcm\u00fcyle ilgili \u00e7ok \u00e7e\u015fitli haberler yap\u0131ld\u0131. \u00d6zellikle sosyal medyada, G\u00f6k\u00e7e’nin muhalif kimli\u011fi nedeniyle, \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn “ku\u015fkulu” oldu\u011fu i\u015flendi. \u0130ktidar\u0131n cezaevleriyle ilgili tutumu bu \u015f\u00fcpheleri besleyen en \u00f6nemli kaynakt\u0131r.<\/p>\n
Avrupa \u0130\u015fkencenin \u00d6nlenmesi Komitesi (CPT) taraf\u0131ndan 15 Temmuz sonras\u0131 T\u00fcrkiye’deki cezaevlerinin incelenmesi sonucunda d\u00fczenlenen raporun a\u00e7\u0131klanmas\u0131na T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti izin vermedi ve rapor a\u00e7\u0131klanamad\u0131. (3)<\/p>\n
673 say\u0131l\u0131 KHK ile cezaevinin sivil denetimi amac\u0131yla kurulan cezaevi izleme kurullar\u0131n\u0131n ba\u015fkan ve \u00fcyelerinin tamam\u0131n\u0131n g\u00f6revlerine son verildi ve daha sonra yerlerine iktidar taraftar\u0131 ki\u015filer atand\u0131.<\/p>\n
\u00d6zetle, T\u00fcrkiye’de cezaevleri yerel ve uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin sivil denetimine tamamen kapal\u0131. Bunun yan\u0131s\u0131ra, T\u00fcrkiye’de medya, ana ak\u0131m Do\u011fan Medya’n\u0131n da h\u00fck\u00fcmet destek\u00e7isi bir medya grubuna bask\u0131lar sonucu sat\u0131lmas\u0131ndan sonra, neredeyse tamamen iktidar\u0131n kontrol\u00fcnde. T\u00fcrkiye, RSF’nin raporuna g\u00f6re d\u00fcnyada en \u00e7ok gazetecinin cezaevinde oldu\u011fu \u00fclke. Bu durumdaki medyada, cezaevindeki hak ihlallerinin g\u00f6r\u00fclmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck.<\/p>\n
Yarg\u0131 tamamen iktidara ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, cezaevlerinde zaten iktidar\u0131n y\u00f6nlendirmesiyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edilen hak ihlallerinin etkin bir \u015fekilde soru\u015fturulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir. Bu nedenle G\u00f6k\u00e7e’nin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek nedeni konusunda ortaya at\u0131lan iddialar\u0131n devam edece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kesin olarak s\u00f6ylenebilecek bir\u015fey var ki, Hakim G\u00f6k\u00e7e Temmuz 2016’dan beri tutuklu olmas\u0131na ra\u011fmen kendisini savunma imkan\u0131 dahi bulamadan, bir tek duru\u015fma dahi yap\u0131lmadan, tecrit h\u00fccresinde \u00f6ld\u00fc. Ya\u015fam hakk\u0131 ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal edildi. G\u00f6k\u00e7e’nin tutuklulu\u011fu tam olarak yarg\u0131s\u0131z infaz oldu.<\/p>\n
Kaynaklar:<\/p>\n
1. twitter.com\/gergerliogluof<\/a><\/p>\n