{"id":1996,"date":"2019-11-01T18:12:59","date_gmt":"2019-11-01T18:12:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/?p=1996"},"modified":"2021-06-20T14:28:39","modified_gmt":"2021-06-20T14:28:39","slug":"yargi-reformu-adi-altinda-pasaport-kanununda-yapilan-anayasaya-aykiri-duzenlemeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/2019\/11\/01\/yargi-reformu-adi-altinda-pasaport-kanununda-yapilan-anayasaya-aykiri-duzenlemeler\/","title":{"rendered":"YARGI REFORMU ADI ALTINDA PASAPORT KANUNUNDA YAPILAN ANAYASAYA AYKIRI D\u00dcZENLEMELER"},"content":{"rendered":"

S\u00fcleyman T\u00fcrkaslan<\/b><\/p>\n

    \n
  1. Giri\u015f<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    AKP H\u00fck\u00fcmetinin \u201cYarg\u0131 Reform Paketi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ve Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair 17\/10\/2019 tarihli ve 7188 say\u0131l\u0131 Kanun 24\/10\/2019 tarihli Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n

    Pakette yer alan d\u00fczenlemelerden birisi de haks\u0131z ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde pasaportu iptal edilen ki\u015filere yeniden pasaport verilmesine ili\u015fkin olarak Pasaport Kanununda yap\u0131lan d\u00fczenlemelerdir. Madde metni \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n

    Ek Madde 7- (Ek:17\/10\/2019-7188\/2 md.)<\/p>\n

    Mill\u00ee g\u00fcvenli\u011fe tehdit olu\u015fturdu\u011fu tespit edilen yap\u0131, olu\u015fum veya gruplara ya da ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine \u00fcyeli\u011fi veya iltisak\u0131 ya da bunlarla irtibat\u0131 nedeniyle;<\/p>\n

      \n
    1. A) 20\/7\/2016 tarihli ve 2016\/9064 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131yla ilan edilen ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kapsam\u0131nda kabul edilen kanunlar uyar\u0131nca kamu g\u00f6revinden \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 veya r\u00fctbelerinin al\u0131nmas\u0131 nedeniyle pasaportlar\u0131 iptal edilenler ile haklar\u0131nda pasaport verilmemesine y\u00f6nelik idari i\u015flem tesis edilmi\u015f olanlardan,<\/li>\n
    2. B) 18\/10\/2016 tarihli ve 6749 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Al\u0131nan Tedbirlere \u0130li\u015fkin Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin De\u011fi\u015ftirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 5 inci maddesi ve 27\/6\/1989 tarihli ve 375 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin ge\u00e7ici 35 inci maddesi uyar\u0131nca pasaportlar\u0131 iptal edilenler ile haklar\u0131nda pasaport verilmemesine y\u00f6nelik idari i\u015flem tesis edilmi\u015f olanlardan,<\/li>\n
    3. C) Mahkemelerce yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmalar\u0131 yasaklananlar hari\u00e7 olmak \u00fczere bu Kanunun 22 nci maddesi uyar\u0131nca pasaportlar\u0131 iptal edilenler ile haklar\u0131nda pasaport verilmemesine y\u00f6nelik idari i\u015flem tesis edilmi\u015f olanlardan,<\/li>\n<\/ol>\n

      haklar\u0131nda ayn\u0131 nedenlerden dolay\u0131; devam etmekte olan herhangi bir idari veya adli soru\u015fturma veya kovu\u015fturma bulunmayanlara, kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na, beraatine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, davan\u0131n reddine veya d\u00fc\u015fmesine karar verilenlere,<\/strong> mahk\u00fbmiyet karar\u0131 bulunanlardan cezas\u0131 t\u00fcm\u00fcyle infaz edilenlere veya ertelenenlere, h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na karar verilenlere, ba\u015fvurmalar\u0131 h\u00e2linde kolluk birimlerince yap\u0131lacak ara\u015ft\u0131rma<\/strong> sonucuna g\u00f6re \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131nca pasaport verilebilir.\u201d<\/strong><\/p>\n

      \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>AKP H\u00fck\u00fcmeti ve kontrol\u00fcndeki medya kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan bir reform olarak adland\u0131r\u0131lan ve her f\u0131rsatta pasaport ma\u011fdurlar\u0131na pasaportlar\u0131n\u0131n iade edilece\u011fi m\u00fcjdesi veren bu d\u00fczenleme asl\u0131nda s\u00f6ylendi\u011fi gibi ma\u011fduriyetleri giderebilecek bir d\u00fczenleme de\u011fil, aksine ba\u015fta Anayasa, uluslararas\u0131 hukuk ve insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerinde yer alan temel haklar\u0131 yok eden bir d\u00fczenlemedir.<\/p>\n

      Bilindi\u011fi \u00fczere, seyahat h\u00fcrriyeti hem Anayasa hem de uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler taraf\u0131ndan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel bir hakt\u0131r. Ancak, AKP H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan \u201cOla\u011fan\u00fcst\u00fc Hal\u201d uygulamalar\u0131 kapsam\u0131nda bu hak, Anayasaya ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere ayk\u0131r\u0131 bir bi\u00e7imde yok edilmi\u015ftir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal sona erdi\u011finde ise Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kararnameleri ile getirilen d\u00fczenlemeler kanunla\u015ft\u0131r\u0131larak ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal d\u00fczenlemeleri ola\u011fan hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hukuksuzluk, kanun ile tescillenmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

      Mevcut de\u011fi\u015fiklik, \u00dclkemizin bunca y\u0131ll\u0131k hukuki kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 yok ederek orta\u00e7a\u011f\u0131n terk edilmi\u015f uygulamalar\u0131na geri g\u00f6t\u00fcren bir d\u00fczenlemedir.<\/p>\n

        \n
      1. 2<\/strong>. Yap\u0131lan d\u00fczenleme \u201ce\u015fitlik ilkesi\u201dne a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

        E\u015fitlik ilkesi hem \u00dclkemizin taraf oldu\u011fu insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri hem de Anayasan\u0131n 10 uncu maddesinde d\u00fczenlenen en \u00f6nemli ilkelerden birisidir. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 15\/7\/1950 tarihli ve 5682 say\u0131l\u0131 Pasaport Kanunu, pasaport verilmesi bak\u0131m\u0131ndan ki\u015filere herhangi bir \u00f6zel \u015fart getirmemektedir. \u0130stenen belgeleri getiren herkes pasaport alabilme hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n

        Oysa yarg\u0131 reformu ad\u0131 alt\u0131nda getirilen d\u00fczenlemeyle haklar\u0131nda Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hak Kanun ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameleriyle i\u015flem yap\u0131lanlar hakk\u0131nda herhangi bir idari veya adli soru\u015fturma veya kovu\u015fturma bulunmasa, soru\u015fturma yap\u0131l\u0131p hakk\u0131nda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na, beraatine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, davan\u0131n reddine veya d\u00fc\u015fmesine karar verilse bile bu ki\u015filer ancak \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 izin verirse pasaport alabilecektir.<\/p>\n

        Ba\u015fka bir ifadeyle; h\u0131rs\u0131zl\u0131k, fuhu\u015f, cinsel istismar veya taciz su\u00e7unu i\u015fleyenler,<\/strong> ihaleye fesat kar\u0131\u015ft\u0131ranlar, (…) pasaport i\u00e7in ba\u015fvurmalar\u0131 halinde n\u00fcfus m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerince kendilerine derhal pasaport verilecek ama KHK\u2019l\u0131 bilim adamlar\u0131, akademisyenler, \u00f6\u011fretmenler, diplomatlar, i\u015f adamlar\u0131, hakim ve savc\u0131lar, polis memurlar\u0131, askeri personel su\u00e7suzlu\u011fu mahkeme karar\u0131yla sabit olsa bile <\/strong>ancak haklar\u0131nda kolluk birimlerince yap\u0131lacak ara\u015ft\u0131rma sonucuna g\u00f6re \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n uygun g\u00f6rmesi halinde pasaport alabilecek; \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 uygun g\u00f6rmezse yine pasaport alamayacakt\u0131r. Yani mahkeme karar\u0131 ile su\u00e7suz olduklar\u0131 tespit edilenler dahi, idarenin veya siyasi iradenin takdiri ile anayasal bir hakk\u0131n\u0131 kullanmaktan men edilebileceklerdir.<\/p>\n

          \n
        1. D\u00fczenleme \u201cseyahat h\u00fcrriyetini\u201d yok etmi\u015ftir.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

          Anayasan\u0131n yerle\u015fme ve seyahat h\u00fcrriyetini d\u00fczenleyen 23 \u00fcnc\u00fc maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na g\u00f6re \u201cVatanda\u015f\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma h\u00fcrriyeti, ancak su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 sebebiyle h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak s\u0131n\u0131rlanabilir\u201d. Oysa, Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kararnameleri kapsam\u0131nda yakla\u015f\u0131k 300.000 ki\u015finin pasaportu iptal edilmi\u015f; Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal sona ermesine ra\u011fmen \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Anayasan\u0131n bu d\u00fczenlemesine ayk\u0131r\u0131 olarak hakk\u0131nda su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 bulunmayan ki\u015filerin pasaportlar\u0131n\u0131 ellerinden alm\u0131\u015f, h\u00e2kim karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n iptal ederek Anayasaya ayk\u0131r\u0131 bir bi\u00e7imde bu ki\u015filerin seyahat h\u00fcrriyetini yok etmi\u015ftir.<\/p>\n

          Her ne kadar bunlardan bir k\u0131sm\u0131na pasaportlar\u0131 yeniden verilmi\u015f ise de bu konudaki ma\u011fduriyetlerin \u00e7o\u011fu halen devam etmektedir. Sadece KHK ile i\u015finden at\u0131lan, hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde, as\u0131ls\u0131z fi\u015fleme veya ihbarlar ile soru\u015fturulan ve yarg\u0131lanan, cezalar\u0131 infaz edilen veya beraat ya da takipsizlik karar\u0131 verilenler de\u011fil, onlardan bir \u00e7o\u011funun e\u015flerinin ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n dahi anayasal pasaport alma ve seyahat h\u00fcrriyetine hukuksuz ve keyfi olarak engel olunmu\u015ftur.<\/p>\n

            \n
          1. D\u00fczenleme \u201c\u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131\u201dn\u0131, \u201ce\u011fitim hakk\u0131\u201dn\u0131, \u201csa\u011fl\u0131k hakk\u0131\u201dn\u0131 yok etmi\u015ftir.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

            Pasaportlar\u0131 iptal edilen ki\u015filerden baz\u0131lar\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, baz\u0131lar\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim g\u00f6rd\u00fckleri, baz\u0131lar\u0131 ise tedavi g\u00f6rd\u00fckleri veya tedavi ama\u00e7l\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na gitmek istedikleri halde, getirilen pasaport yasa\u011f\u0131 nedeniyle yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamad\u0131klar\u0131ndan say\u0131lan bu anayasal ve temel insan haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u00dclke i\u00e7inde i\u015f bulma, e\u011fitim alma ve tedavi g\u00f6rme imkanlar\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131larak adeta a\u00e7l\u0131\u011fa ve \u00f6l\u00fcme mahkum edilmi\u015flerdir. Bu sonucun hedeflendi\u011fine ili\u015fkin beyan ve a\u00e7\u0131klamalar, \u00dclkenin en \u00fcst d\u00fczeyindeki y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan da dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

              \n
            1. D\u00fczenleme \u201csu\u00e7suzluk karinesini\u201d yok etmi\u015ftir.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

              Su\u00e7suzluk karinesi, evrensel hukukun en temel ilkelerinden olup hem T\u00fcrkiye\u2019nin taraf\u0131 bulundu\u011fu insan haklar\u0131na ili\u015fkin uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde hem de Anayasan\u0131n 38 inci maddesinde d\u00fczenlenen temel bir insan hakk\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re \u201c<\/em>Su\u00e7lulu\u011fu h\u00fckmen sabit oluncaya kadar, kimse su\u00e7lu say\u0131lamaz.\u201d<\/em><\/p>\n

              Pasaport Kanununda yap\u0131lan d\u00fczenlemeye bak\u0131nca b\u0131rak\u0131n bir ki\u015finin su\u00e7lulu\u011funun h\u00fckmen sabit olmas\u0131, hakk\u0131nda herhangi adli veya idari bir soru\u015fturma bulunmasa bile veya soru\u015fturma yap\u0131l\u0131p hakk\u0131nda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na, beraatine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, davan\u0131n reddine veya d\u00fc\u015fmesine karar verilse bile yine de de do\u011frudan pasaport alamayacakt\u0131r.<\/p>\n

              Basit bir anlat\u0131mla KHK\u2019l\u0131lara AKP H\u00fck\u00fcmeti \u015f\u00f6yle demektedir: \u201cSenin su\u00e7 i\u015flememen, takipsizlik ya da beraat alman benim i\u00e7in bir anlam ifade etmez, biz senin hakk\u0131nda i\u015flem yapt\u0131ysak sen su\u00e7lusun ve bunun aksine Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar, mahkemeden beraat karar\u0131, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, davan\u0131n reddine veya d\u00fc\u015fmesine dair karar\u0131 getirsen bile bu bizi ba\u011flamaz; <\/em>yine de hakk\u0131nda kolluk birimlerince ara\u015ft\u0131rma yap\u0131l\u0131r ve ancak biz kabul edersek yarg\u0131 h\u00fckm\u00fc bir anlam ifade edebilir. <\/strong><\/p>\n

              Zaten iktidar partisinde \u00f6nemli pozisyonunda yer alan bir milletvekili, bu kanaati;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cDevletin akl\u0131nda \u015f\u00fcphe kald\u0131ysa\u201d, \u015feklinde ifade etmi\u015ftir. Yani \u201cbenim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorsan ve ben senden \u015f\u00fcpheleniyorsam, senin anayasal haklar\u0131n\u0131 kulland\u0131rmam\u201d demek istemi\u015ftir.<\/p>\n

                \n
              1. 6<\/strong>.<\/strong> D\u00fczenlemeyle <\/strong>y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 765 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunun kamu hizmetlerinden s\u00fcrekli yasaklanma sistemine geri d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                Pasaport yasa\u011f\u0131 i\u015flenen su\u00e7a ba\u011fl\u0131 olarak getirilmi\u015f bir hak mahrumiyeti h\u00fckm\u00fcndedir. Bu konuda hukuk sistemimizde ikili bir d\u00fczenlemeye gidilmi\u015ftir. Hak mahrumiyetlerinin baz\u0131lar\u0131 (milletvekili se\u00e7ilme yasa\u011f\u0131, memuriyetten yasaklanma, se\u00e7me ve se\u00e7ilme ehliyetinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, velayet hakk\u0131ndan yasaklanma vb.) mevcut 26.9.2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun g\u00fcvenlik tedbirlerini d\u00fczenleyen 53 \u00fcnc\u00fc maddesinde, baz\u0131lar\u0131 ise di\u011fer kanunlarda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

                Kanunun 53 \u00fcnc\u00fc maddesinde d\u00fczenlenen hak mahrumiyetleri hakk\u0131nda bu madde h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, bir ki\u015fi kasten i\u015flemi\u015f oldu\u011fu bir su\u00e7tan dolay\u0131 hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm olursa ancak o zaman bu ki\u015fi hakk\u0131nda hak mahrumiyeti getirilebilir ve getirilen hak mahrumiyeti bir s\u00fcreye tabidir. Yeni T\u00fcrk Ceza Kanunu, g\u00fcvenlik tedbirleri bak\u0131m\u0131ndan m\u00fclga 765 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunun benimsedi\u011fi s\u0131n\u0131rs\u0131z hak mahrumiyetini kald\u0131rarak ki\u015finin mahk\u00fbm oldu\u011fu hapis cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 tamamlan\u0131ncaya kadar bu haklar\u0131 kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131, h\u00fckmolunan cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131ndan sonra bu haklar\u0131 kullanabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu konudaki tek istisna Kanunun 53 \u00fcnc\u00fc maddesinin 6 nc\u0131 maddesinde d\u00fczenlenen trafik d\u00fczeninin gerektirdi\u011fi dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131l\u0131k dolay\u0131s\u0131yla taksirli su\u00e7tan mahk\u00fbmiyet cezas\u0131 alan mesle\u011fi taksicilik olan ki\u015filer hakk\u0131ndaki hak mahrumiyetidir ki bunun da s\u00fcresi \u00fc\u00e7 y\u0131ldan fazla olamaz.<\/p>\n

                T\u00fcrk Hukuk Sisteminde T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131nda hak mahrumiyeti getiren d\u00fczenlemeler ise 25\/5\/2005 tarihli ve 5352 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Sicil Kanununun \u201cYasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 13\/A maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, \u201c5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131ndaki kanunlar\u0131n belli bir su\u00e7tan dolay\u0131 veya belli bir cezaya mahk\u00fbmiyete ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak yoksunluklar\u0131n\u0131n giderilebilmesi i\u00e7in, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun i\u00e7in; T\u00fcrk Ceza Kanununun 53 \u00fcnc\u00fc maddesinin be\u015finci ve alt\u0131nc\u0131 f\u0131kralar\u0131 sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla, a) Mahk\u00fbm olunan cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcrenin ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131, b) Ki\u015finin bu s\u00fcre zarf\u0131nda yeni bir su\u00e7 i\u015flememi\u015f olmas\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 iyi halli olarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hususunda mahkemede bir kanaat olu\u015fmas\u0131, gerekir. Mahk\u00fbm olunan cezan\u0131n infaz\u0131na genel af veya etkin pi\u015fmanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir hukuk\u00ee nedenle son verilmi\u015f olmas\u0131 halinde, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi yoluna gidilebilmesi i\u00e7in, h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fti\u011fi tarihten itibaren be\u015f y\u0131l ge\u00e7mesi gerekir\u201d.<\/p>\n

                G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, bu Kanun da s\u0131n\u0131rl\u0131 hak mahrumiyeti ilkesini kabul ederek cezan\u0131n infaz\u0131ndan itibaren belirli s\u00fcrelerin ge\u00e7mesi halinde ve iyi halli olmak \u015fart\u0131yla getirilen hak mahrumiyetinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 esas\u0131n\u0131 benimsemi\u015ftir. Yine, vurgulamak gerekir ki bu Kanuna g\u00f6re de bir ki\u015fi hakk\u0131nda ancak bir ceza mahkumiyetine ba\u011fl\u0131 olarak hak mahrumiyeti getirilebilir.<\/p>\n

                Yukar\u0131da g\u00f6sterilen Kanun h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde Pasaport Kanunuyla getirilen d\u00fczenlemeye bakacak olursak, b\u0131rak\u0131n sadece i\u015flenen bir su\u00e7 nedeniyle hak mahrumiyetini, ki\u015fi su\u00e7 i\u015flemese bile, hakk\u0131nda herhangi bir soru\u015fturma yap\u0131lmasa bile veya soru\u015fturma yap\u0131l\u0131p hakk\u0131nda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na, beraatine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, davan\u0131n reddine veya d\u00fc\u015fmesine karar verilse bile yine de de do\u011frudan pasaport alamayacakt\u0131r. Yani, su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015fi T\u00fcrk Ceza Kanunun 53 \u00fcnc\u00fc maddesinde g\u00f6sterilen s\u00fcrenin dolmas\u0131 ve infaz\u0131n tamamlanmas\u0131 veya Adl\u00ee Sicil Kanununun 13\/A maddesine uygun olarak \u201cyasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi\u201d yoluna ba\u015fvurmas\u0131 halinde milletvekili, vali kaymakam, devlet memuru, muhtar olabilecek ancak, e\u011fer hakk\u0131nda Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal uygulamas\u0131 kapsam\u0131nda bir i\u015flem yap\u0131ld\u0131ysa \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmedi\u011fi s\u00fcrece pasaport alamayacakt\u0131r.<\/em> Ayr\u0131ca bu hak mahrumiyetinin ne kadar s\u00fcrece\u011fi belirsiz ve s\u0131n\u0131rs\u0131zd\u0131r. <\/em><\/p>\n

                2004 y\u0131l\u0131nda AKP H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan bir reform olarak getirilen T\u00fcrk Ceza Kanunu ve Adl\u00ee Sicil Kanununun h\u00fck\u00fcmleri 2019 y\u0131l\u0131nda yine AKP H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan getirilen ve reform oldu\u011fu iddia edilen ba\u015fka bir kanunla yerle bir edilmi\u015ftir. Bu durum hukuk devleti ilkesinin \u00dclkemizde geriledi\u011fi yeri g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan ac\u0131 bir \u00f6rnektir.<\/p>\n

                  \n
                1. D\u00fczenleme ile darbe d\u00f6nemlerine ait fi\u015fleme sistemine geri d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                  Bir hukuk devletinde ki\u015filer hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131l\u0131rken Devletin yarg\u0131sal makam veya mercilerinin kararlar\u0131 esas al\u0131n\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu kararlar hukuk kurallar\u0131 i\u00e7inde ve derecelerden ge\u00e7erek olu\u015fturulurlar. E\u011fer bu kararlarda yanl\u0131\u015fl\u0131k veya eksiklik varsa bunlar yine kanunlar \u00e7er\u00e7evesinde ayn\u0131 makam ve merciler taraf\u0131ndan ve yasalara uygun olarak d\u00fczeltilir.<\/p>\n

                  Getirilen d\u00fczenlemeye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; Cumhuriyet savc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n, mahkemelerin, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n, Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n ve Anayasa Mahkemesi`nin kararlar\u0131n\u0131 bir tarafa atarak, t\u0131pk\u0131 12 Eyl\u00fcl askeri darbe d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi kimin hangi nedenlerle d\u00fczenledi\u011fi bilinmeyen, yap\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131klara itiraz veya d\u00fczeltme hakk\u0131 imkan\u0131 olmayan, kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f fi\u015fleme belgelerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc getirilen d\u00fczenlemeye g\u00f6re ki\u015fi su\u00e7 i\u015flemese, hakk\u0131nda herhangi bir soru\u015fturma yap\u0131lmasa bile veya soru\u015fturma yap\u0131l\u0131p hakk\u0131nda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na, beraatine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, davan\u0131n reddine veya d\u00fc\u015fmesine karar verilse bile bunlar dikkate al\u0131nmayacak, onun yerine fi\u015fleme belgeleri esas al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n

                  Bu konuda yasalara ayk\u0131r\u0131 delil elde etme ve bunlara g\u00f6re i\u015flem yapman\u0131n, yine Anayasa, TCK ve ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin di\u011fer mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve bu i\u015flemin su\u00e7 olmas\u0131 ise ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmesi gerekir.<\/p>\n

                    \n
                  1. Sonu\u00e7<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                    D\u00fczenlemeye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yap\u0131lan hukuksuzluklar\u0131 giderme amac\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, sadece yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u00e7 ve d\u0131\u015f kamuoyunda olu\u015fan hakl\u0131 yak\u0131nmalar\u0131 ve ele\u015ftirileri yat\u0131\u015ft\u0131rmaya ve ge\u00e7i\u015ftirmeye y\u00f6nelik g\u00f6stermelik d\u00fczenlemeler oldu\u011fu kolayl\u0131kla g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

                    D\u00fczenleme, kullan\u0131lan dil itibariyle belirsiz, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcye kullanmaya m\u00fcsait olarak kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunun di\u011fer maddeleri belirgin ve kesin ifadeler i\u00e7erirken bu maddede bilin\u00e7li mu\u011flak ve belirsiz ifadelere yer verilmi\u015ftir. Bunun da \u00f6tesinde ne T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Adalet Komisyonunda ne de Genel Kurulda bu maddeyle ilgili en ufak bir m\u00fcdahaleye izin verilmemi\u015f, d\u00fczenleme AKP H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan teklif edildi\u011fi gibi kanunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n

                    AKP H\u00fck\u00fcmeti, s\u0131rf kendisine muhalif oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015filere pasaport vermemek i\u00e7in Anayasay\u0131, \u00dclkemizin alt\u0131na imza att\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri, Anayasada ve insan haklar\u0131na ili\u015fkin temel belgelerde yer alan e\u015fitlik ilkesini, seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, su\u00e7suzluk karinesini, cezalar\u0131n \u015fahsili\u011fi ilkesini, \u00dclkenin y\u00fczlerce y\u0131lda elde etti\u011fi hukuki kazan\u0131mlar\u0131, Devletin yarg\u0131sal kurumlar\u0131n\u0131 Cumhuriyet savc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkemeleri, istinaf mahkemelerini, Yarg\u0131tay’\u0131, Dan\u0131\u015ftay’\u0131 ve Anayasa Mahkemesini bir tarafa atarak onun yerine askeri darbe d\u00f6nemlerinin fi\u015fleme sistemini geri getirmi\u015ftir.<\/p>\n

                    D\u00fczenlemeler, haks\u0131zl\u0131klar\u0131 gidermekten, haklar\u0131 garanti alt\u0131na almaktan uzak, g\u00f6stermelik d\u00fczenlemelerdir. Do\u011fal olarak bu tercihin, hukuk ve siyasi tarihimizde \u00dclkemiz ve insanlar\u0131m\u0131z aleyhine \u00e7ok a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                    S\u00fcleyman T\u00fcrkaslan Giri\u015f AKP H\u00fck\u00fcmetinin \u201cYarg\u0131 Reform Paketi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ve Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair 17\/10\/2019 tarihli ve 7188 say\u0131l\u0131 Kanun 24\/10\/2019 tarihli Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Pakette yer alan d\u00fczenlemelerden birisi de haks\u0131z ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde pasaportu iptal edilen ki\u015filere yeniden pasaport verilmesine ili\u015fkin olarak Pasaport Kanununda […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1997,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1996","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1996","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1996"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1996\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2099,"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1996\/revisions\/2099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.freejudges.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}